Rondetafelgesprek: Vergeten burgers van Oekraïne: hoe Vlaanderen en België kunnen helpen

Datum
06/11/2025
12:00 - 14:00

Locatie
Vlaams Parlement, Rik Wouters

Oekraïne vecht al meer dan 10 jaar tegen de Russische agressie en voor het eigen voortbestaan. Sinds de grootschalige invasie in 2022 documenteerden opeenvolgende VN-rapporten systematische mensenrechtenschendingen door Rusland: verdwijningen, foltering, seksueel geweld en deportatie van burgers, waaronder kinderen. Deze wreedheden zijn geen op zichzelf staande incidenten, maar zijn systematisch en vallen onder de noemers oorlogsmisdaden en misdaden tegen de menselijkheid. Slachtoffers en hun families leven met diepe en blijvende trauma’s. Herstel, gerechtigheid en re-integratie in de samenleving zijn dringend nodig, maar vergen een doordachte en gecoördineerde aanpak. 

Met de ontwikkeling van een Vlaamse Ooststrategie zet Vlaanderen in op een versterking de structurele samenwerking met Oost-Europese landen, meer in het bijzonder met Oekraïne. Vlaanderen wil Vlaamse expertise en middelen mobiliseren over verschillende beleidsdomeinen, zoals cultuur, onderwijs, jeugd, gezondheid, welzijn en internationale samenwerking, om Oekraïne te ondersteunen in het herstel en de wederopbouw. Tegelijkertijd draagt de Belgische federale overheid via het BE-RELIEVE programma al actief bij aan de wederopbouw van Oekraïne. Bijzondere aandacht gaat daarbij uit naar gezondheidszorg en sociale bescherming, onderwijs en toegang tot werk. Deze aanpak sluit aan bij het “Build Back Better” principe, met als doel niet enkel te herstellen wat verloren ging maar ook het versterken van maatschappelijke structuren. 

Dit evenement wil de menselijke impact van de oorlog in Oekraïne belichten en samenwerking bevorderen door Oekraïense stemmen samen te brengen met Vlaamse en Belgische beleidsmakers, het middenveld en de academische wereld om te bespreken hoe sterke samenwerkingsverbanden kunnen worden gesmeed tussen Oekraïne, Vlaanderen en België. 

Het evenement vindt plaats in het Engels. 

Programma 

12.00 – 12.20 Broodjeslunch

12.20 – 12.30 Welkom & introductie door Merel Selleslach (Vlaams Vredesinstituut)

12.30 – 13.00 Getuigenis “Vergeten Burgers” door Olena Yahupova, voormalig gijzelaar 

Olena Yahupova is een voormalig burgergijzelaar die acht maanden in Russische gevangenschap doorbracht, waar ze werd onderworpen aan dwangarbeid, foltering en seksueel misbruik. Ze werd ook gedwongen om op te treden in Russische propagandavideo’s. Ondanks het trauma dat ze heeft doorstaan, toont Olena opmerkelijke moed door haar verhaal te delen. Ze is vastbesloten haar misbruikers ter verantwoording te roepen door bewustwording te creëren, bij te dragen aan juridische documentatie en vervolgingsinspanningen te ondersteunen. 

13.00 – 13.20 Toelichtingen: 

• Rechtvaardigheid voor Oekraïense vergeten burgers die onrechtmatig worden vastgehouden door Rusland
  Door Dmytro Raiskyi (PR Army)

• Hoe kunnen Vlaanderen en België Oekraïense burgers ondersteunen in hun herstel en de bredere wederopbouw van hun land?
  Door Merel Selleslach (Vlaams Vredesinstituut) 

13.20 – 13.55 Discussie met deelnemers 

De discussie onderzoekt hoe Vlaanderen en België kunnen bijdragen aan het herstel, de veerkracht en de zoektocht naar gerechtigheid in Oekraïne door hun respectievelijke bevoegdheden in te zetten. Er wordt bijzondere aandacht besteed aan de rol van cultuur, gezondheidszorg, onderwijs, jeugdwerk, lokaal bestuur, onderzoek en hoger onderwijs en aanverwante domeinen in het bevorderen van duurzame vormen van samenwerking met Oekraïne. 

13.55 – 14.00 Slotwoord door Dmytro Raiyskyi (PR Army) 

Achtergrond van het evenement 

Het evenement wordt gezamenlijk georganiseerd door het Vlaams Vredesinstituut en PR Army. 

Het Vlaams Vredesinstituut is een onderzoeksinstituut verbonden aan het Vlaams Parlement. Het voert onderzoek uit naar defensiebeleid, wapenexportcontrole, wapengeweld, radicalisering, extremisme, polarisatie, vredeseducatie en vrede in buitenlandse zaken. Het instituut presenteert diepgaande analyses, verstrekt informatie en organiseert debatten over deze thema’s, en doet aanbevelingen om vrede te bevorderen en geweld te voorkomen. 

PR Army is een onafhankelijke Oekraïense non-profitorganisatie. Als onderdeel van hun werk om de stem van Oekraïne wereldwijd te versterken, brengen zij de ervaringen van Oekraïense burgers die onrechtmatig door Rusland worden vastgehouden onder de publieke aandacht. Ze zorgen ervoor dat hun verhalen worden gehoord, erkend en ondersteund in heel Europa. Dit evenement maakt deel uit van hun programma “Vergeten Burgers”, ondersteund door de Heinrich Böll Stichting in samenwerking met Common Sense Communications.