Ask Olg-A: Assistentie-kit Online Geweldpreventie

ONLIFE: een online én offline stappenplan tegen gewelddadige radicalisering en schadelijke polarisatie

In het kader van het project Ask Olg–A publiceerde het Vredesinstituut een rapport (door onderzoekers Annelies Pauwels en Louise Macours), een advies en, samen met SAM VZW en Textgain, ook twee heel erg concrete en praktische handleidingen – een voor leidinggevenden en een voor praktijkwerkers. Daarin vinden organisaties en lokale besturen goede praktijken, inspirerende voorbeelden en een stappenplan zodat ze hun online werking op maat kunnen versterken. Deze poster is een grafische samenvatting van de assistentiekits.

De assistentiekits werden samen met het onderzoeksrapport advies voorgesteld aan meer dan 120 lokale praktijkwerkers, politiemensen en beleidsmakers op 28 mei 2026 in het Vlaams Parlement.

1. Wat?

Ask Olg-A staat voluit voor Assistentiekit OnLine Geweldpreventie: Aan de slag met gewelddadige radicalisering en schadelijke polarisatie, on- en offline.

Het is een project van het Vlaams Vredesinstituut, Steunpunt Mens en Samenleving (SAM) en Textgain, in opdracht van het Vlaams Agentschap voor Binnenlands Bestuur. We onderzoeken hoe lokale besturen en hun partnerorganisaties online preventiestrategieën kunnen toevoegen aan hun bestaande werk om gewelddadige radicalisering en schadelijke polarisatie tegen te gaan, inclusief binnen de LIVC R.

Het doel? Praktische handvatten voor duurzaam en geïntegreerd beleid om de effectiviteit van online preventie maximaal te versterken.

2. Waarom?

Jongeren, maar evengoed volwassenen, kunnen met een paar likes in extremistische chatgroepen belanden. Online discussies ontsporen in een mum van tijd in toxiciteit en haatspraak. En wat online gebeurt, blijft zelden zonder gevolgen in de echte wereld.

Bij dit soort zaken is het belangrijk om snel en effectief in te grijpen. Voor lokale besturen, hulpverleners, jeugd- en straathoekwerkers is dat echter een grote uitdaging. Hoe herken je problematische signalen? Hoe speel je erop in? Waar moet je online aanwezig zijn – en waar net niet? Hoe breid je je bestaande preventiewerk uit met een online dimensie? En hoe integreer je dit alles tot een duurzaam en werkbaar geheel?

3. Voor wie?

Ask Olg-A is bedoeld voor:

• Lokale besturen die signalen van problematische radicalisering en polarisatie tijdig willen herkennen en aanpakken.
• Lokale organisaties die samenwerken met gemeenten op het gebied van preventie, zoals welzijnsorganisaties, jongerenwerk en het onderwijs.
• Beleidsmakers op bovenlokaal niveau die de werking van lokale besturen en hun partnerorganisaties kunnen ondersteunen.

Met dit project helpen we hen om zowel online als offline een alerte, veilige en betrokken leefomgeving te creëren.

4. Hoe?

We pakken het project aan in vier grote stappen, de zogenaamde werkpakketten:

• Werkpakket 1: Onderzoeksrapport
  Het Vlaams Vredesinstituut startte met een literatuurstudie, focusgroepen en interviews met lokale besturen en hun partnerorganisaties. In een wetenschappelijk onderbouwd rapport brachten we de huidige stand van zaken en inspirerende voorbeelden in kaart.
• Werkpakket 2: Online beeldvorming
  Textgain analyseerde online openbare discussies op sociale media. Deze data helpen eerstelijnsprofessionals om vroegtijdig signalen van maatschappelijke onrust, schadelijke polarisatie en radicalisering te herkennen. Textgain analyseert deze data met behulp van geavanceerde taaltechnologie.
• Werkpakket 3: Praktische handreiking
  Steunpunt Mens en Samenleving en het Vlaams Vredesinstituut werkten praktische assistentiekits uit. Ze bouwden daarbij verder op de bevindingen uit het onderzoek in werkpakket 1. Ze ontwikkelden 2 praktische gidsen in co-creatie met relevante actoren uit de praktijk. De assistentiekits (één voor leidinggevenden, een voor praktijkwerkers) bieden een concreet stappenplan, met tips en tools die direct inzetbaar zijn voor online preventie.
• Werkpakket 4: Advies en aanbevelingen
  Tot slot formuleerde het Vlaams Vredesinstituut aanbevelingen voor de versterking van de regierol van lokale besturen, zodat zij een effectief en duurzaam online-offline preventiebeleid kunnen voeren.

Een tweesporen-aanpak dus: op korte termijn praktische ondersteuning,maar ook werken aan een lange termijn visie op een geïntegreerd preventiebeleid.

5. Door wie? De projectpartners van Ask Olg-A

Ons project is een samenwerking van verschillende organisaties:

• Vlaams Vredesinstituut (VVI): Projectleider & coördinator en trekker van het onderzoeksrapport.
• SAM: Trekker van de ontwikkeling van de praktische handreiking.
• Textgain: Verantwoordelijk voor de online beeldvorming en data-analyse.

Daarnaast werkten we samen met een brede klankbordgroep en partners zoals:

• Vereniging van Vlaamse Steden en Gemeenten (VVSG)
• Hogent (EQUALITY Research Collective)
• Arteveldehogeschool – Bachelor Sociaal Werk
• Onlinehulp-Vlaanderen
• Intergemeentelijke samenwerking Genk-As-Bocholt-Bree-Houthalen-Helchteren-Kinrooi-Oudsbergen-Zutendaal
• Hogeschool Amsterdam
• Mediawijs
• CAW Limburg

Een brede samenwerking dus, zodat we de kennis en ervaring uit diverse sectoren benutten om lokale besturen optimaal te ondersteunen.

6. Op de hoogte blijven van Ask Olg-A

Blijf je graag op de hoogte? Geef dan zeker hieronder je contactgegevens in.