Advies bij het jaarlijkse verslag (2025) van de Vlaamse Regering aan het Vlaams Parlement over de verstrekte en geweigerde vergunningen voor wapens, munitie en speciaal voor militair gebruik dienstig materieel en daaraan verbonden technologie

Publicatiedatum: 08/10/2026

Op basis van het Jaarverslag Buitenlandse Wapenhandel 2025 en een analyse van de cijfers en in het licht van de inwerkingtreding van een nieuw Wapenhandeldecreet, publiceerde het Vlaams Vredesinstituut een nieuw integraal te downloaden advies voor het Vlaams Parlement en de Vlaamse Regering:

• om het bestaande outreachsysteem, zeker ook naar nieuwe actoren, verder uit te bouwen door:
  •  Een strategie te ontwikkelen over de outreach over de regels, procedures, verplichtingen en verwachtingen in het nieuwe Wapenhandeldecreet en het toekomstige Wapenhandelbesluit en dit in samenwerking met sectororganisaties, en de Vlaamse universiteiten en hogescholen raad (VLUHR). o Sectorspecifieke richtlijnen op te stellen, met aandacht voor bedrijven die civiele goederen en technologieën produceren die ook een militaire toepassing (kunnen) hebben en voor de Vlaamse kennisinstellingen en hun specifieke rol en verantwoordelijkheid
  • Adequate ondersteuningsmechanismen te voorzien voor de relevante bedrijven en kennisinstellingen, met specifieke aandacht voor KMO’s en start-ups, in de uitbouw van interne procedures en interne nalevingsprogramma’s (ICP’s), en dit te koppelen aan het belang van internationaal maatschappelijk verantwoord ondernemen.
  •  het beschikken door bedrijven over een interne due diligence op maat als voorwaarde te gebruiken voor financiële steun via VLAIO, PMV of het Vlaams Defensiefonds.
•  om de richtlijnen voor bedrijven en kennisinstellingen te verduidelijken en werk te maken van heldere en wederkerige communicatie door:
  • Een duidelijke definitie te ontwikkelen en te publiceren over welke onderdelen het als ‘speciaal voor militair gebruik ontwikkeld of aangepast’ beschouwt en hierbij zoveel mogelijk aan te sluiten bij andere EU-lidstaten.
  • Een duidelijke visie te ontwikkelen en te publiceren op de controle op de internationale uitwisseling van software en technologie en hierbij zoveel mogelijk aan te sluiten bij andere EU-lidstaten.
  • Duidelijke en openbare richtlijnen op te stellen over de nieuwe catch-all clausule. Meer duidelijkheid zal nodig zijn over de (types) goederen die onder deze definitie vallen én over de verwachtingen ten aanzien van bedrijven over de risicobeoordeling.
  • Specifieke communicatie naar logistieke dienstverleners (douaneagenten, scheepsagenten, transporteurs, rederijen en expediteurs) op te zetten rond het identificeren en melden van risicosignalen.
  • Uitwisseling van informatie tussen bedrijven, overheid en kennisinstellingen te faciliteren over risicosignalen ten aanzien van bepaalde landen van eindgebruik
• Verder te bouwen aan een efficiënt en effectief handhavings- en sanctioneringsbeleid door:
  • Verder  in te zetten op formele samenwerkingsafspraken met het openbaar ministerie en de Douane, door bestaande afsprakenkaders en samenwerkingsprotocollen uit te breiden zodat álle vormen van handel in strategische goederen eronder vallen (en niet enkel doorvoer) en door formele afspraken te maken met zowel Douane en het Openbaar Ministerie over het vervolgingsbeleid
  • Een recht op vergissing en procedures voor ‘spontane rechtzettingen’ te voorzien, zonder juridische verantwoordelijkheid van private actoren uit te hollen.
  • Te voorzien in een structurele rapportage over het handhavingsbeleid, idealiter als addendum bij het jaarlijks verslag aan het Vlaams Parlement.
• Een blijvend performante dienst Controle Strategische Goederen te garanderen zodat deze dienst:
  • Het (te verwachten) stijgende aantal vergunningen efficiënt kan beheren
  • De verschuiving van ex ante naar ex post controle – door het grotere belang van globale en algemene vergunningen – efficiënt en effectief kan implementeren
  • De betrokken bedrijven en kennisinstellingen kan sensibiliseren en bewust maken van de voorw aarden, beperkingen en verplichtingen onder het nieuwe Wapenhandeldecreet
  • Een efficiënt en effectief handhavingsbeleid kan uitvoeren

Download dit bestand