Het Vlaams Vredesinstituut is een onafhankelijk
instituut voor vredesonderzoek bij het Vlaams Parlement.

Wapenhandel

Wapens zijn strategische goederen. Ze spelen een belangrijke rol in ordehandhaving en landsverdediging. Tegelijkertijd zijn er risico’s verbonden aan de handel in deze producten. Wapens dragen risico’s voor vrede en veiligheid in zich omdat ze ingezet kunnen worden in gewapende conflicten, bij schendingen van de mensenrechten of voor het plegen van criminele en terroristische daden. Omwille van deze risico’s onderwerpt de overheid de handel in wapens en het gebruik ervan aan strikte regulering en controle. Enerzijds om legale vormen van handel, bezit en gebruik te controleren en mogelijk te maken, anderzijds om illegale of ongewenste toepassingen ervan te bestrijden.

De categorie ‘strategische goederen’ omvat een breed spectrum aan producten, van massavernietigingswapens en traditionele wapensystemen zoals gevechtsvliegtuigen en vuurwapens, tot de onderdelen die gebruikt worden in die grotere systemen en allerhande innovaties in wapentechnologie, zoals drones en cyberwapens. Verder gaat het ook om producten die niet specifiek voor militaire doeleinden ontwikkeld werden, maar wel een militaire toepassing kunnen hebben. Op basis van internationale afspraken  worden deze zogenaamde dual use producten onder controle geplaatst worden (de zogenaamde dual use producten).

Sinds 2003 is Vlaanderen bevoegd voor de controle op de internationale handel in strategische goederen. Goed beleid in dit domein steunt het best op wetenschappelijk onderbouwde inzichten over de effectiviteit en efficiëntie van de regulering. Het Vredesinstituut reikt dit soort wetenschappelijke inzichten aan. Wat is de aard van de productie en de omvang van de handel in deze strategische goederen? Wat is het eindgebruik? Hoe ziet de illegale wapenhandel eruit? Hoe effectief is de regulering en wat is de impact ervan? Waar is ruimte voor verbetering? Het Vredesinstituut onderzoekt het fenomeen van wapenhandel- en gebruik, om de uitdagingen en problemen in kaart te brengen en oplossingen te zoeken. Daarbij hebben de onderzoekersoog voor verschillende perspectieven, zoals economische overwegingen, veiligheidsbehoeften, geweldpreventie, mensenrechten en humanitair recht.


Publicaties die met dit thema te maken hebben: